Oranje ADR-borden zijn verplicht bij het vervoer van gevaarlijke goederen over de weg wanneer de betreffende lading niet onder een toepasselijke vrijstelling valt. De borden waarschuwen hulpdiensten en andere betrokkenen dat een transporteenheid gevaarlijke goederen vervoert. Afhankelijk van de vervoerswijze moeten blanco oranje borden of oranje borden met een gevaarsidentificatienummer en UN-nummer worden gebruikt.
Voor transportbedrijven en eigen rijders is het belangrijk om te weten wanneer deze borden verplicht zijn. Bij het vervoer van verpakte gevaarlijke goederen gelden namelijk andere voorschriften dan bij tankvervoer. Ook de hoeveelheid gevaarlijke goederen en de toepasselijke ADR-vrijstellingen kunnen bepalend zijn.
Wat zijn oranje ADR-borden?
Oranje ADR-borden zijn rechthoekige, reflecterende borden die volgens ADR 5.3.2 worden aangebracht op transporteenheden die gevaarlijke goederen vervoeren. Ze moeten goed zichtbaar zijn en voldoen aan voorgeschreven eisen voor onder andere afmetingen, kleur, bevestiging en brandbestendigheid.
Er bestaan twee belangrijke uitvoeringen:
- Blanco oranje borden: bevatten geen cijfers en geven aan dat de transporteenheid gevaarlijke goederen vervoert.
- Genummerde oranje borden: bevatten bovenaan het gevaarsidentificatienummer, ook wel Kemlercode genoemd, en onderaan het viercijferige UN-nummer van de gevaarlijke stof.
Een voorbeeld is een bord met 33 boven 1203. Dit geeft aan dat het gaat om UN 1203 BENZINE, een zeer brandbare vloeistof.
Het UN-nummer identificeert de gevaarlijke goederen, terwijl het gevaarsidentificatienummer informatie geeft over de aard van het gevaar.
Wanneer zijn oranje borden verplicht bij stukgoed?
Bij het vervoer van gevaarlijke goederen in verpakkingen, zoals dozen, jerrycans, vaten, gasflessen en IBC’s, moeten in beginsel twee blanco oranje ADR-borden worden gevoerd.
Eén bord moet aan de voorzijde van de transporteenheid worden geplaatst en één aan de achterzijde. De borden moeten rechtop staan, loodrecht op de lengteas van de transporteenheid en duidelijk zichtbaar zijn.
Bij stukgoed worden normaal gesproken geen Kemlercode en UN-nummer op de oranje borden vermeld. De identificatie van de gevaarlijke goederen vindt plaats via de voorgeschreven markeringen en gevaarsetiketten op de verpakkingen en via het ADR-vervoersdocument.
Voor bepaalde vervoeren, waaronder specifieke transporten van klasse 1 en klasse 7, kunnen daarnaast grote gevaarsetiketten op het voertuig verplicht zijn.
Wanneer zijn oranje borden niet verplicht onder de 1000-puntenregeling?
Een belangrijke uitzondering is de 1000-puntenregeling van ADR 1.1.3.6. Deze gedeeltelijke vrijstelling kan worden toegepast bij het vervoer van bepaalde hoeveelheden gevaarlijke goederen als stukgoed.
De maximale hoeveelheid hangt af van de vervoerscategorie van de betrokken gevaarlijke goederen. Bij een gemengde lading moet de totale berekende waarde binnen de grens van 1000 punten blijven.
Wanneer aan alle voorwaarden van ADR 1.1.3.6 wordt voldaan, hoeft de transporteenheid voor dit vervoer geen oranje ADR-borden te voeren.
Voorbeeld: een vrachtwagen vervoert 200 liter van een gevaarlijke vloeistof uit vervoerscategorie 2. Hiervoor geldt een vermenigvuldigingsfactor van 3. De berekening bedraagt 200 × 3 = 600 punten. Wanneer geen andere gevaarlijke goederen meetellen en aan de overige voorwaarden wordt voldaan, zijn oranje borden niet verplicht.
Wordt de grens van 1000 punten overschreden, dan kan deze vrijstelling niet voor de betreffende lading worden gebruikt en gelden in beginsel de normale ADR-voorschriften, waaronder het voeren van oranje borden.
Let op: de 1000-puntenregeling geldt niet voor vervoer in tanks of losgestort vervoer.
Oranje borden bij tankwagens en tankcontainers
Bij tankvervoer gelden aanvullende voorschriften. Een tankwagen die gevaarlijke goederen vervoert, moet in beginsel aan de voorzijde en achterzijde van de transporteenheid oranje borden voeren.
Daarnaast moeten, waar ADR 5.3.2.1.2 dit voorschrijft, aan beide zijkanten van de tank of de afzonderlijke tankcompartimenten genummerde oranje ADR-borden worden aangebracht. Hierop staan het gevaarsidentificatienummer en het UN-nummer van de vervoerde stof.
Bij een tankwagen met meerdere compartimenten kunnen dus verschillende UN-nummers op de zijborden voorkomen.
Er bestaan uitzonderingen op de plaatsing van de genummerde zijborden. Zo mogen bij het vervoer van uitsluitend bepaalde brandstoffen onder de voorwaarden van ADR 5.3.2.1.3 de voorgeschreven nummers op de voorste en achterste oranje borden worden weergegeven.
Ook wanneer een transporteenheid slechts één gevaarlijke stof en geen niet-gevaarlijke stof vervoert, kan onder de voorwaarden van ADR 5.3.2.1.6 worden volstaan met genummerde borden aan de voor- en achterzijde.
De juiste uitvoering moet daarom altijd worden bepaald aan de hand van de vervoerde stoffen, de tankconfiguratie en de toepasselijke bepalingen van ADR 5.3.2.
Oranje borden bij losgestort vervoer
Bij het losgestort vervoer van gevaarlijke vaste stoffen, bijvoorbeeld in daarvoor toegestane bulkcontainers of voertuigen, kunnen eveneens genummerde oranje borden verplicht zijn.
Naast de oranje ADR-borden aan de voorzijde en achterzijde moet volgens ADR 5.3.2.1.4 de betreffende gevaarsidentificatie op de voorgeschreven zijkanten worden aangebracht wanneer kolom 20 van tabel A een gevaarsidentificatienummer vermeldt.
Het vervoer moet bovendien zijn toegestaan volgens de toepasselijke ADR-bepalingen voor losgestort vervoer. Niet iedere gevaarlijke vaste stof mag zonder verpakking worden vervoerd.
Zijn oranje borden verplicht bij Limited Quantities?
Wanneer uitsluitend gevaarlijke goederen worden vervoerd die correct zijn verpakt en aangeboden als Limited Quantities (LQ) volgens ADR hoofdstuk 3.4, zijn de gebruikelijke oranje ADR-borden niet verplicht.
Bij grotere hoeveelheden LQ kunnen echter afzonderlijke markeringseisen gelden. Voor transporteenheden met een toegestane maximummassa van meer dan 12 ton geldt bij meer dan 8 ton bruto LQ-colli onder de voorwaarden van ADR 3.4.13 en 3.4.14 de verplichting om LQ-markeringen aan de voor- en achterzijde aan te brengen.
Dit zijn geen oranje ADR-borden, maar de voorgeschreven zwart-witte LQ-markeringen.
Wanneer naast LQ ook andere gevaarlijke goederen worden vervoerd waarvoor oranje borden verplicht zijn, gelden de specifieke regels voor gecombineerd vervoer.
Moeten lege tankwagens nog oranje borden voeren?
Een lege tankwagen is niet automatisch vrijgesteld van de ADR-voorschriften. Wanneer een tank leeg maar nog niet gereinigd, ontgast of gedecontamineerd is, kunnen gevaarlijke resten en dampen aanwezig zijn.
Volgens ADR 5.3.2.1.7 blijven de toepasselijke voorschriften voor oranje borden daarom ook gelden voor dergelijke lege, ongereinigde tanks en tankcontainers.
Wanneer de tank correct is gereinigd en er geen relevante gevaren meer aanwezig zijn, mogen de oranje borden die niet langer van toepassing zijn niet zichtbaar blijven.
ADR 5.3.2.1.8 bepaalt dat oranje ADR-borden die geen betrekking hebben op de vervoerde gevaarlijke goederen of aanwezige resten, moeten worden verwijderd of volledig worden afgedekt.
Welke afmetingen moeten oranje ADR-borden hebben?
Volgens ADR 5.3.2.2.1 hebben standaard oranje borden een breedte van 40 cm en een hoogte van 30 cm, met een zwarte rand van 15 mm.
De borden moeten reflecterend en weerbestendig zijn en zodanig zijn bevestigd dat zij ook onder de voorgeschreven brandbelasting op hun plaats blijven.
Wanneer de grootte en constructie van het voertuig onvoldoende ruimte bieden, mogen onder de voorwaarden van het ADR kleinere borden worden gebruikt, met een minimale breedte van 30 cm en hoogte van 12 cm.
De mogelijkheid om kleinere borden te gebruiken is dus geen algemene keuze voor iedere vervoerder, maar hangt af van de beschikbare ruimte en de voorwaarden uit de regelgeving.
ADR veiligheidsadviseur voor uw transportbedrijf
Het correct toepassen van oranje borden is slechts één onderdeel van de ADR-regelgeving. Ook vervoersdocumenten, opleidingen, verpakkingen en veiligheidsvoorzieningen moeten aan de toepasselijke voorschriften voldoen. Een ADR veiligheidsadviseur ondersteunt ondernemingen bij het beoordelen van deze verplichtingen en het voorkomen van fouten.
ADR Advisors biedt externe veiligheidsadviesdiensten voor eigen rijders en kleine transportbedrijven:
- Eigen rijders: vanaf € 295 per jaar, inclusief digitaal ADR jaarverslag.
- Kleine bedrijven: vanaf € 395 per jaar, inclusief digitaal ADR jaarverslag.
Bekijk het pakket ADR veiligheidsadviseur voor eigen rijders
Bekijk het pakket ADR veiligheidsadviseur voor kleine bedrijven