Wanneer is een ADR veiligheidsadviseur verplicht?

Wanneer is een ADR veiligheidsadviseur verplicht en wanneer niet? Bedrijven die betrokken zijn bij het vervoer van gevaarlijke goederen over de weg, zijn in veel gevallen verplicht een ADR veiligheidsadviseur aan te wijzen. Deze verplichting geldt niet alleen voor grote transportbedrijven, maar ook voor zelfstandige chauffeurs, kleine ondernemingen, afzenders en logistieke dienstverleners. Toch bestaan er uitzonderingen waardoor niet ieder bedrijf een veiligheidsadviseur nodig heeft.

De wettelijke verplichting is vastgelegd in ADR 1.8.3. Een veiligheidsadviseur ondersteunt ondernemingen bij het naleven van de voorschriften voor het vervoer van gevaarlijke goederen. Daarbij gaat het om het voorkomen van ongevallen, het controleren van procedures en het adviseren over veilig transport.

Voor veel ondernemers is niet direct duidelijk wanneer deze verplichting geldt. Hieronder leggen we de belangrijkste regels, uitzonderingen en mogelijkheden uit.

Welke bedrijven moeten een ADR veiligheidsadviseur hebben?

Een onderneming moet in beginsel een ADR veiligheidsadviseur aanwijzen wanneer haar activiteiten betrekking hebben op het verzenden of vervoeren van gevaarlijke goederen of de daarmee samenhangende werkzaamheden.

Dit kan gelden voor:

• Transportbedrijven die gevaarlijke goederen over de weg vervoeren.
• Zelfstandige chauffeurs en eigen rijders die gevaarlijke stoffen vervoeren.
• Bedrijven die gevaarlijke goederen verzenden.
• Magazijnen en logistieke dienstverleners die gevaarlijke goederen verpakken of beladen.
• Ondernemingen die tankwagens vullen of gevaarlijke goederen lossen.
• Expediteurs en “papieren” afzenders

De verplichting geldt ongeacht de frequentie. Ook incidenteel of beperkt vervoer van niet-vrijgestelde hoeveelheden maakt een veiligheidsadviseur noodzakelijk.

Let op: wanneer een transportbedrijf in opdracht van een andere onderneming rijdt, betekent dit niet automatisch dat het onder de veiligheidsadviseur van die opdrachtgever valt. Iedere zelfstandige onderneming moet haar eigen verplichtingen beoordelen.

Wanneer is een ADR veiligheidsadviseur niet verplicht?

Niet iedere onderneming die gevaarlijke goederen vervoert, hoeft een veiligheidsadviseur aan te wijzen. De Nederlandse regelgeving kent verschillende vrijstellingen.

Een vrijstelling kan bijvoorbeeld gelden wanneer alle relevante werkzaamheden uitsluitend plaatsvinden onder:

• De 1000-puntenregeling (ADR 1.1.3.6): vervoer van gevaarlijke goederen in stukgoed binnen de toegestane hoeveelheden per transporteenheid.
• Limited Quantities (LQ): vervoer van gevaarlijke goederen in gelimiteerde hoeveelheden volgens ADR 3.4.
• Excepted Quantities (EQ): vervoer van zeer kleine hoeveelheden volgens ADR 3.5.
• Andere specifieke ADR-vrijstellingen: bijvoorbeeld bepaalde situaties onder ADR 1.1.3.1 of bijzondere bepalingen uit hoofdstuk 3.3.

De vrijstelling geldt alleen wanneer aan alle relevante voorwaarden wordt voldaan. Een onderneming die normaal gesproken onder de 1000-puntenregeling vervoert, maar incidenteel een transport uitvoert dat daarbuiten valt, kan alsnog verplicht zijn een veiligheidsadviseur aan te wijzen. Incidenteel vervoer is op zichzelf geen automatische vrijstelling.

Wat zijn de taken van een ADR veiligheidsadviseur?

Een ADR veiligheidsadviseur heeft een belangrijke rol bij het veilig organiseren van het vervoer van gevaarlijke goederen. De werkzaamheden zijn vastgelegd in ADR 1.8.3.3 en worden afgestemd op de activiteiten van de onderneming.

De belangrijkste taken zijn:

• Adviseren: ondersteuning bieden bij het naleven van de ADR-regelgeving.
• Controleren: beoordelen of procedures, vervoersdocumenten en werkwijzen aan de voorschriften voldoen.
• Opleidingen beoordelen: controleren of betrokken medewerkers de noodzakelijke instructies en opleidingen hebben ontvangen.
• Incidenten onderzoeken: relevante ongevallen en incidenten beoordelen en adviseren over verbetermaatregelen.
• ADR jaarverslag opstellen: jaarlijks rapporteren over de activiteiten van de onderneming met betrekking tot het vervoer van gevaarlijke goederen.

Daarnaast beoordeelt de veiligheidsadviseur onder meer procedures voor beladen en lossen, noodmaatregelen en de manier waarop de onderneming omgaat met vervoersrisico’s.

Het ADR jaarverslag moet ten minste vijf jaar worden bewaard en op verzoek beschikbaar zijn voor de bevoegde autoriteiten.

Een veiligheidsadviseur neemt de verantwoordelijkheid van de ondernemer niet over. De onderneming blijft zelf verantwoordelijk voor het naleven van de wettelijke voorschriften.

ADR veiligheidsadviseur zelf doen of uitbesteden?

Een onderneming kan ervoor kiezen een eigen medewerker op te leiden tot ADR veiligheidsadviseur. Hiervoor moet de medewerker beschikken over een geldig certificaat voor de betreffende vervoersmodaliteit. Het behalen van dit certificaat vereist het afleggen van een examen. Het certificaat is vijf jaar geldig en moet tijdig worden verlengd.

Voor grotere ondernemingen kan een interne veiligheidsadviseur een praktische keuze zijn. Bij kleinere transportbedrijven en zelfstandige chauffeurs is dit vaak minder aantrekkelijk vanwege de opleidingskosten, de benodigde tijd en het onderhouden van specialistische kennis.

Het inhuren van een externe ADR veiligheidsadviseur kan daarom een goed alternatief zijn. Een externe adviseur beschikt over de vereiste deskundigheid en kan de wettelijke werkzaamheden uitvoeren zonder bij de onderneming in dienst te zijn.

Wat kost een externe ADR veiligheidsadviseur?

De kosten van een externe ADR veiligheidsadviseur hangen af van de bedrijfsactiviteiten, de omvang van de onderneming en de benodigde ondersteuning.

ADR Advisors biedt betaalbare jaarpakketten voor zelfstandige chauffeurs en kleine transportbedrijven. Hiermee kunnen ondernemers de externe ondersteuning organiseren zonder zelf een gecertificeerde veiligheidsadviseur in dienst te nemen.