Een ADR-koffer bevat veiligheidsmiddelen die een chauffeur nodig kan hebben bij het vervoer van gevaarlijke goederen. Denk aan beschermende handschoenen, een veiligheidsbril, oogspoelvloeistof en een waarschuwingsvest. Welke uitrusting verplicht is, hangt onder andere af van de gevaarlijke goederen die worden vervoerd en de toepasselijke ADR-voorschriften.
Veel transportbedrijven gebruiken een kant-en-klare ADR-koffer om de benodigde veiligheidsmiddelen bij elkaar te bewaren. Toch is niet iedere ADR-koffer automatisch compleet. Sommige onderdelen moeten per bemanningslid aanwezig zijn, terwijl andere hulpmiddelen alleen verplicht zijn voor bepaalde gevaarsetiketten.
Is een ADR-koffer verplicht?
Het ADR schrijft niet voor dat een chauffeur een specifieke koffer of tas moet gebruiken. Wel moet de voorgeschreven veiligheidsuitrusting aanwezig zijn op de transporteenheid.
De eisen staan in ADR 8.1.5 en sluiten aan op de schriftelijke instructies uit ADR 5.4.3. Een ADR-koffer is een praktische manier om een deel van deze middelen overzichtelijk op te bergen.
Het is belangrijk dat de uitrusting compleet, bruikbaar en gemakkelijk bereikbaar is. Een koffer die achter andere lading is opgeborgen of beschadigde beschermingsmiddelen bevat, is geen goede voorbereiding op een noodsituatie.
Welke ADR-uitrusting is standaard verplicht?
Bij vervoer waarop ADR 8.1.5 van toepassing is, moeten de volgende uitrustingsstukken aanwezig zijn:
| Verplichte uitrusting | Hoeveelheid |
| Wielkeg of stopblok | Eén per voertuig |
| Zelfstandig staande waarschuwingssignalen | Twee per transporteenheid |
| Oogspoelvloeistof | Aanwezig, tenzij een uitzondering geldt |
| Waarschuwingsvest | Eén per bemanningslid |
| Draagbaar verlichtingsapparaat | Eén per bemanningslid |
| Beschermende handschoenen | Eén paar per bemanningslid |
| Oogbescherming, bijvoorbeeld veiligheidsbril | Eén per bemanningslid |
De wielkeg moet geschikt zijn voor de maximale massa van het voertuig en de wielafmetingen. Bij een combinatie van een trekker en oplegger zijn dus twee wielkeggen nodig: één voor ieder voertuig.
Het draagbare verlichtingsapparaat moet voldoen aan ADR 8.3.4. In situaties waarin brandbare gassen of dampen aanwezig kunnen zijn, mag het geen ontstekingsgevaar veroorzaken.
Oogspoelvloeistof is niet voorgeschreven voor vervoer waarbij uitsluitend gevaarsetiketten 1, 1.4, 1.5, 1.6, 2.1, 2.2 of 2.3 van toepassing zijn.
Welke aanvullende middelen zijn verplicht?
Afhankelijk van de gevaarlijke goederen kunnen aanvullende uitrustingsstukken nodig zijn.
Vluchtmasker bij giftige stoffen en gassen
Bij vervoer van gevaarlijke goederen met gevaarsetiket 2.3 of 6.1 is voor ieder bemanningslid een geschikt vluchtmasker voor noodgevallen verplicht.
Het vluchtmasker is bedoeld om bij een incident veilig te kunnen vluchten en is geen uitrusting om zelfstandig een gevaarlijke lekkage te bestrijden.
Schop, rioolafdichting en opvangreservoir
Bij vaste stoffen en vloeistoffen met gevaarsetiket 3, 4.1, 4.3, 8 of 9 moeten aanvullend aanwezig zijn:
- Een schop.
- Een rioolafdichting.
- Een opvangreservoir.
Deze middelen zijn bedoeld om, uitsluitend wanneer dit veilig kan, te voorkomen dat vrijgekomen gevaarlijke stoffen in de riolering of het milieu terechtkomen.
De verplichting wordt bepaald door de relevante gevaarsetiketten en de aard van de goederen. Het is dus niet zo dat iedere chauffeur die gevaarlijke goederen vervoert automatisch een schop of opvangreservoir moet meenemen.
Welke brandblussers zijn verplicht bij ADR-vervoer?
Brandblussers behoren tot de verplichte ADR-uitrusting, maar worden vaak afzonderlijk van de ADR-koffer opgeborgen.
Volgens ADR 8.1.4 is de minimale bluscapaciteit afhankelijk van de maximaal toegestane massa van de transporteenheid.
| Maximale massa transporteenheid | Minimaal aantal brandblussers | Totale bluscapaciteit |
| Tot en met 3,5 ton | 2 | 4 kg |
| Meer dan 3,5 tot en met 7,5 ton | 2 | 8 kg |
| Meer dan 7,5 ton | 2 | 12 kg |
Voor de eerste categorie zijn bijvoorbeeld twee brandblussers van 2 kg toegestaan. Bij een transporteenheid van meer dan 7,5 ton kan een combinatie van één blusser van 2 kg, één van 6 kg en één van 4 kg aan de minimale capaciteit voldoen.
Bij alle drie de categorieën moet ten minste één brandblusser een capaciteit van 2 kg hebben voor een brand in de motor of cabine. Daarnaast gelden de aanvullende minimumcapaciteiten voor de overige blussers.
Brandblussers moeten geschikt zijn voor voertuiggebruik, periodiek worden gecontroleerd en op een gemakkelijk bereikbare plaats zijn bevestigd.
Is een ADR-koffer verplicht onder de 1000-puntenregeling?
Bij vervoer dat volledig voldoet aan de voorwaarden van ADR 1.1.3.6, de zogenoemde 1000-puntenregeling, geldt een belangrijke uitzondering.
De uitrustingsvoorschriften van ADR 8.1.5 zijn voor dit vervoer niet van toepassing. De gebruikelijke ADR-koffer met alle genoemde beschermingsmiddelen is dan dus niet verplicht op grond van deze paragraaf.
Wel moet volgens ADR 8.1.4.2 minimaal één geschikte draagbare brandblusser met een capaciteit van 2 kg aanwezig zijn.
Ook blijven andere toepasselijke voorschriften gelden, zoals verpakkingsvoorschriften, vervoersdocumentatie en opleiding volgens ADR 1.3.
Het is daarom belangrijk vooraf vast te stellen of het transport daadwerkelijk binnen de 1000-puntenregeling valt.
Lees ook: Hoe werkt de ADR 1000-puntenberekening?
Moeten de schriftelijke ADR-instructies in de koffer zitten?
De schriftelijke instructies, ook bekend als de ADR-gevarenkaart, zijn voorgeschreven in ADR 5.4.3.
Wanneer deze verplicht zijn, moeten zij tijdens het vervoer gemakkelijk beschikbaar zijn in de bestuurderscabine, in een taal die de bemanning kan lezen en begrijpen.
De instructies bestaan uit het voorgeschreven vierpagina-model en beschrijven de maatregelen die de bemanning bij een ongeval of incident moet nemen. Ook staat hierin welke veiligheidsuitrusting moet worden meegenomen.
De schriftelijke instructies hoeven bij vervoer dat volledig onder ADR 1.1.3.6 valt niet te worden meegenomen. Ook bij uitsluitend correct aangeboden Limited Quantities gelden deze voorschriften niet.
Welke extra spullen zijn handig in een ADR-koffer?
Naast de wettelijk verplichte uitrusting kunnen aanvullende hulpmiddelen nuttig zijn. Denk aan absorptiemateriaal, reservehandschoenen, een EHBO-set of extra beschermingsmiddelen die passen bij de vervoerde gevaarlijke goederen.
Deze hulpmiddelen zijn niet automatisch verplicht volgens ADR 8.1.5. Andere wettelijke verplichtingen, bedrijfsprocedures of een specifieke risicoanalyse kunnen wel aanvullende voorzieningen noodzakelijk maken.
Een EHBO-koffer is bijvoorbeeld geen algemeen verplicht onderdeel van de ADR-koffer volgens 8.1.5, maar kan op basis van andere arboregels of bedrijfsomstandigheden wel nodig zijn.
Wie is verantwoordelijk voor een complete ADR-uitrusting?
De vervoerder moet ervoor zorgen dat de transporteenheid beschikt over de voorgeschreven uitrusting. Ook de chauffeur heeft een belangrijke rol bij de controle vóór vertrek.
Controleer daarom regelmatig of de benodigde middelen aanwezig zijn, geschikt zijn voor de vervoerde gevaarlijke goederen en nog goed functioneren.
Een ADR veiligheidsadviseur ondersteunt transportondernemingen bij het beoordelen van de toepasselijke voorschriften en de procedures waarmee wordt gecontroleerd of voertuigen correct zijn uitgerust.
ADR veiligheidsadviseur voor eigen rijders en transportbedrijven
Een complete ADR-uitrusting is slechts één onderdeel van veilig vervoer van gevaarlijke goederen. Ook de juiste documenten, opleidingen, etikettering en vervoersprocedures zijn belangrijk.
ADR Advisors ondersteunt zelfstandige chauffeurs en kleine transportbedrijven bij het naleven van de ADR-verplichtingen.
Onze externe veiligheidsadviseursdiensten zijn beschikbaar vanaf € 295 per jaar voor eigen rijders en € 395 per jaar voor kleine bedrijven, inclusief digitaal ADR jaarverslag volgens de pakketvoorwaarden.