ADR Limited Quantities (LQ) uitgelegd
Gevaarlijke stoffen vervoeren in kleine verpakkingen? Met de Limited Quantities-regeling (LQ) van het ADR gelden onder bepaalde voorwaarden minder strenge vervoersvoorschriften. Maar wanneer mag je deze vrijstelling toepassen, hoeveel mag je vervoeren en welke verpakkingen en kenmerken zijn verplicht?
De Limited Quantities-regeling wordt veel gebruikt bij het vervoer van producten zoals verf, oplosmiddelen, reinigingsmiddelen en spuitbussen. Hoewel deze producten gevaarlijke stoffen kunnen bevatten, hoeven ze niet altijd volgens alle reguliere ADR-voorschriften te worden vervoerd.
Dat betekent echter niet dat het vervoer zonder regels mag plaatsvinden. De juiste classificatie, verpakking en kenmerking blijven essentieel.
Wat betekent Limited Quantities (LQ) binnen het ADR?
Limited Quantities (LQ) betekent letterlijk gelimiteerde hoeveelheden. Het is een gedeeltelijke vrijstelling voor het vervoer van bepaalde gevaarlijke goederen die in kleine hoeveelheden zijn verpakt.
De wettelijke basis staat in hoofdstuk 3.4 van het ADR.
Het uitgangspunt is dat sommige gevaarlijke stoffen, wanneer zij in voldoende kleine binnenverpakkingen en geschikte buitenverpakkingen worden vervoerd, onder een vereenvoudigd regime mogen vallen.
Hierdoor zijn verschillende reguliere ADR-verplichtingen niet van toepassing, terwijl belangrijke voorschriften voor de veiligheid blijven gelden.
De LQ-regeling is vooral relevant voor fabrikanten, webwinkels, distributiecentra, magazijnen en transportbedrijven die gevaarlijke producten in consumentenverpakkingen of andere kleine verpakkingen vervoeren.
Wanneer mogen gevaarlijke stoffen als LQ worden vervoerd?
Niet iedere gevaarlijke stof komt in aanmerking voor vervoer onder de Limited Quantities-regeling.
Of LQ is toegestaan, wordt bepaald aan de hand van het UN-nummer en de bijbehorende vermelding in tabel A van hoofdstuk 3.2 van het ADR.
In kolom (7a) staat hoeveel van de betreffende gevaarlijke stof maximaal per binnenverpakking of voorwerp is toegestaan.
De kolom kan bijvoorbeeld de volgende waarden bevatten:
|
Vermelding in kolom 7a |
Betekenis |
|
0 |
Vervoer als LQ is niet toegestaan |
|
120 ml |
Maximaal 120 milliliter per binnenverpakking |
|
500 ml |
Maximaal 500 milliliter per binnenverpakking |
|
1 L |
Maximaal 1 liter per binnenverpakking |
|
5 L |
Maximaal 5 liter per binnenverpakking |
|
1 kg |
Maximaal 1 kilogram per binnenverpakking |
Deze waarden zijn voorbeelden van mogelijke limieten en gelden niet automatisch voor alle gevaarlijke stoffen.
De hoeveelheid in kolom 7a is bepalend. Wanneer een binnenverpakking meer bevat dan de toegestane LQ-hoeveelheid, mag die verpakking niet volgens hoofdstuk 3.4 worden vervoerd.
Voorbeeld: UN 1090 Aceton
Aceton is een brandbare vloeistof die onder UN 1090 valt. Volgens de ADR-stoffenlijst bedraagt de LQ-limiet voor UN 1090 maximaal 1 liter per binnenverpakking.
Een doos met twaalf goed afgesloten flesjes van 500 ml aceton kan daarom onder de LQ-regeling vallen, mits ook aan de overige voorschriften is voldaan.
Een enkele fles van 2 liter aceton valt daarentegen niet onder deze LQ-limiet, ook niet wanneer die fles afzonderlijk in een doos wordt verpakt.
Welke verpakkingsregels gelden voor ADR Limited Quantities?
Een van de belangrijkste voorwaarden voor LQ-vervoer is het gebruik van geschikte verpakkingen.
In beginsel moeten gevaarlijke goederen worden verpakt in binnenverpakkingen die in een geschikte buitenverpakking zijn geplaatst.
Een binnenverpakking kan bijvoorbeeld een fles, blik of kunststof houder zijn. De buitenverpakking is bijvoorbeeld een stevige kartonnen doos.
Voor bepaalde voorwerpen, zoals spuitbussen, gelden uitzonderingen op de verplichting om een afzonderlijke binnenverpakking te gebruiken.
Maximale bruto massa per collo
Het ADR maakt onderscheid tussen gewone samengestelde verpakkingen en trays die met krimp- of rekfolie zijn omwikkeld.
| Verpakkingsvorm | Maximale bruto massa |
| Geschikte buitenverpakking, bijvoorbeeld een kartonnen doos | 30 kg |
| Tray met krimpfolie of rekfolie | 20 kg |
Het gaat hierbij om de totale bruto massa van het collo, dus inclusief de gevaarlijke goederen en de verpakkingsmaterialen.
De limiet van 30 kilogram betekent niet dat iedere fles 30 kilogram mag bevatten. Voor iedere binnenverpakking blijft de afzonderlijke LQ-limiet uit kolom 7a van toepassing.
Verder moeten verpakkingen onder normale vervoersomstandigheden voldoende bescherming bieden tegen lekkage, beschadiging en verlies van inhoud. Gevaarlijke stoffen die onderling gevaarlijk kunnen reageren, mogen niet zonder meer samen worden verpakt.
Voor bepaalde kwetsbare binnenverpakkingen en bijtende vloeistoffen gelden aanvullende eisen aan tussenverpakkingen.
Welk LQ-kenmerk moet op de verpakking staan?
Een verpakking die gevaarlijke stoffen volgens de Limited Quantities-regeling bevat, moet zijn voorzien van het voorgeschreven LQ-kenmerk.
Dit kenmerk bestaat uit een ruitvormige markering met een zwarte boven- en onderzijde en een wit of contrasterend middengedeelte.
Voor vervoer over de weg gelden de volgende basisvoorwaarden:
- Het LQ-kenmerk is normaal gesproken minimaal 100 × 100 mm.
- Als de afmetingen van het collo dit noodzakelijk maken, mag het kenmerk worden verkleind, mits het duidelijk zichtbaar blijft en niet kleiner is dan 50 × 50 mm.
- Het kenmerk moet goed leesbaar zijn en voldoende bestand zijn tegen weersinvloeden.
Het LQ-kenmerk is geen gewoon ADR-gevarenetiket zoals klasse 3 of klasse 8. Het maakt duidelijk dat het betreffende collo onder het vereenvoudigde regime van hoofdstuk 3.4 wordt vervoerd.
Moeten vrachtwagens met LQ-goederen oranje ADR-borden hebben?
Bij vervoer van uitsluitend correct verpakte Limited Quantities zijn de gebruikelijke oranje ADR-borden niet vereist.
Wel kan bij grotere hoeveelheden LQ-goederen een afzonderlijke markeringsplicht voor voertuigen of containers gelden.
Volgens ADR 3.4.13 tot en met 3.4.15 geldt deze verplichting in beginsel voor transporteenheden met een toegestane maximummassa van meer dan 12 ton die meer dan 8 ton bruto massa aan LQ-colli vervoeren.
In dat geval zijn LQ-kenmerken aan de voor- en achterzijde van de transporteenheid vereist. Voor containers gelden specifieke regels voor kenmerking aan de vier zijden en de zichtbaarheid van de kenmerken.
De LQ-kenmerken voor voertuigen en containers hebben een minimale afmeting van 250 × 250 mm.
Wanneer daarnaast andere gevaarlijke goederen worden vervoerd waarvoor oranje borden of grote etiketten verplicht zijn, gelden de samenloopregels uit ADR 3.4.13.
Hoeveel Limited Quantities mag je maximaal vervoeren?
Een veelvoorkomend misverstand is dat bij de LQ-regeling maximaal 1.000 punten of een bepaalde totale hoeveelheid gevaarlijke stoffen mag worden vervoerd.
Voor uitsluitend LQ-goederen kent hoofdstuk 3.4 geen algemene maximale hoeveelheid per transporteenheid.
De belangrijkste hoeveelheidsbeperkingen hebben betrekking op de afzonderlijke binnenverpakkingen en de maximale bruto massa per collo.
Bij grotere vervoerde hoeveelheden kunnen wel aanvullende eisen gelden, zoals de hiervoor beschreven voertuig- en containermarkering.
Ook blijven de toepasselijke voorschriften voor het veilig laden, stuwen, vastzetten en vervoeren van de goederen gelden.
Is een ADR-vervoersdocument verplicht bij LQ-vervoer?
Wanneer uitsluitend gevaarlijke goederen worden vervoerd die volledig voldoen aan hoofdstuk 3.4, is het reguliere ADR-vervoersdocument volgens ADR 5.4.1 niet verplicht.
Dat betekent niet dat de vervoerder geen informatie nodig heeft.
Volgens ADR 3.4.12 moet de afzender de vervoerder vóór het vervoer op traceerbare wijze informeren over de totale bruto massa van de gevaarlijke goederen die als Limited Quantities worden aangeboden.
Dit kan bijvoorbeeld via de transportopdracht of een elektronisch bericht, zolang de informatie traceerbaar is.
Daarnaast kan een vervoerder zelf aanvullende informatie verlangen voor de acceptatie en verwerking van zendingen.
Heeft een chauffeur een ADR-certificaat nodig bij LQ-vervoer?
Een chauffeur die uitsluitend gevaarlijke goederen vervoert die correct onder hoofdstuk 3.4 vallen, hoeft daarvoor in beginsel geen ADR-bestuurderscertificaat volgens ADR 8.2.1 te hebben.
De algemene opleidingsverplichtingen verdwijnen echter niet volledig.
ADR 1.3 blijft van toepassing. Personen die betrokken zijn bij het vervoer van gevaarlijke goederen moeten overeenkomstig hun verantwoordelijkheden zijn opgeleid. Lees meer over zo’n training in e-learning vorm.
Dit kan onder meer betrekking hebben op chauffeurs, magazijnmedewerkers, orderpickers, verpakkers, beladers en medewerkers die transportdocumentatie voorbereiden.
Zij moeten weten hoe LQ-verpakkingen worden herkend, welke voorschriften op hun werkzaamheden van toepassing zijn en hoe onveilige situaties kunnen worden voorkomen.
Is een ADR-veiligheidsadviseur verplicht bij vervoer van Limited Quantities?
Voor ondernemingen die uitsluitend activiteiten uitvoeren met gevaarlijke goederen die voldoen aan hoofdstuk 3.4, geldt in Nederland een vrijstelling van de verplichting om een ADR-veiligheidsadviseur aan te wijzen.
Deze uitzondering volgt uit ADR 1.8.3.2 en de Nederlandse implementatie daarvan.
Dat betekent dat een bedrijf dat uitsluitend correct verpakte LQ-goederen verzendt, vervoert, verpakt, laadt of lost, in beginsel geen ADR-veiligheidsadviseur hoeft aan te stellen.
Zodra een onderneming daarnaast andere gevaarlijke goederen behandelt of vervoert, moet opnieuw worden beoordeeld of een veiligheidsadviseur verplicht is.
Het is daarom belangrijk om niet alleen naar één transportzending te kijken, maar naar alle relevante activiteiten van de onderneming.
Veelgemaakte fouten bij Limited Quantities
Hoewel de LQ-regeling het vervoer vereenvoudigt, ontstaan in de praktijk regelmatig fouten.
Een onjuiste LQ-limiet gebruiken. Bedrijven gaan ervan uit dat iedere gevaarlijke stof in een verpakking van maximaal 5 liter als LQ mag worden vervoerd. De juiste limiet moet echter per UN-nummer worden gecontroleerd.
De maximale bruto massa overschrijden. Een doos kan voldoen aan de limiet per binnenverpakking, maar toch zwaarder zijn dan de toegestane 30 kilogram.
Het LQ-kenmerk vergeten. Een correct samengestelde verpakking is niet voldoende wanneer de voorgeschreven kenmerking ontbreekt.
Onvoldoende bescherming tegen beschadiging. Ook bij LQ-vervoer moeten verpakkingen geschikt zijn en moet de lading veilig worden vastgezet.
Vergeten de vervoerder te informeren. De afzender moet vooraf de totale bruto massa aan LQ-goederen op traceerbare wijze doorgeven.
Denken dat LQ volledig is vrijgesteld van het ADR. Verschillende voorschriften blijven gelden, waaronder de relevante veiligheidsverplichtingen en opleidingsvoorschriften.
Veelgestelde vragen
Wat betekent LQ bij gevaarlijke stoffen?
LQ staat voor Limited Quantities, oftewel gelimiteerde hoeveelheden. Het is een gedeeltelijke vrijstelling voor bepaalde gevaarlijke goederen die volgens hoofdstuk 3.4 van het ADR in kleine verpakkingen worden vervoerd.
Hoeveel liter mag je als LQ vervoeren?
Dat verschilt per gevaarlijke stof. De toegestane hoeveelheid per binnenverpakking staat in kolom 7a van tabel A van het ADR. Sommige stoffen mogen niet als LQ worden vervoerd.
Is een LQ-sticker verplicht?
Ja. Colli die volgens hoofdstuk 3.4 worden vervoerd, moeten in beginsel voorzien zijn van het voorgeschreven LQ-kenmerk.
Mag je meer dan 1.000 punten aan LQ vervoeren?
De 1000-puntenregeling is niet de basis voor het bepalen van de toegestane hoeveelheid LQ-goederen. Voor uitsluitend LQ-vervoer bestaat geen algemene limiet van 1.000 punten. Wel gelden de verpakkingsvoorwaarden en eventueel eisen voor voertuigmarkering.
Heb je een ADR-certificaat nodig voor LQ-vervoer?
Voor uitsluitend correct verpakte LQ-goederen is het ADR-bestuurderscertificaat in beginsel niet verplicht. De toepasselijke opleidingsplicht volgens ADR 1.3 blijft bestaan.
Moet een onderneming een ADR-veiligheidsadviseur hebben voor LQ?
In Nederland zijn ondernemingen die uitsluitend activiteiten onder hoofdstuk 3.4 uitvoeren in beginsel vrijgesteld van de verplichting om een ADR-veiligheidsadviseur aan te wijzen. Bij andere gevaarlijke-stoffenactiviteiten moet opnieuw worden beoordeeld of die verplichting geldt.
Regel vandaag nog uw externe ADR veiligheidsadviseur
Wilt u uw ADR-verplichtingen goed organiseren zonder een veiligheidsadviseur in dienst te nemen?
ADR Safety Advisors biedt een betaalbare oplossing voor eigen rijders en kleine transportbedrijven.